Loading

35-lecie Fabryki Wagonów "Pafawag"

"Trakcja i Wagony" nr3/1981

W latach 1945-1980 załoga Fabryki Wagonów "Pa-fawag" wniosła znaczny wkład w odbudową i rozbudowę polskiego przemysłu taboru kolejowego.
Fabryka została przejęta przez załogę w lipcu 1945 roku. Działania wojenne spowodowały ogromne znisz-szenia na jej terenie. Budynki były zniszczone w 30 proc, maszyny i urządzenia w 80 proc, a urządzenia energetyczne i łącznościowe w 100 proc. Cały teren był zaminowany, pokryty złomem i gruzem.
W latach 1945-1947 fabrykę całkowicie odbudowano; pr^y czym już w 1945 roku uruchomiono produkcję, a w styczniu 1946 rokii wykonano pierwsze 100 węglarek, wychodząc naprzeciw pilnym potrzebom transportu kolejowego.
Od lat pięćdziesiątych zakład wyspecjalizował się w budowie taboru trakcji elektrycznej - lokomotyw elektrycznych i pasażerskich elektrycznych zespołów trakcyjnych - o coraz lepszych parametrach techniczno-eksploatacyjnych. Jak policzono, gdyby ustawić na torze kolejowym cały dotychczas wyprodukowany w "Pafawagu" tabor kolejowy, to zająłby odległość od Wrocławia przez Warszawę i Moskwę do Leningradu.
Przedsiębiorstwo ma również poważne osiągnięcia w dziedzinie eksportu. Wyprodukowany w "Pafawagu" tabor kolejowy jest eksploatowany na trasach ZSRR, Jugosławii, Węgier, Czechosłowacji, Rumunii, Syrii, Indii, Iraku, Grecji, Maroka.
Rozwojowi produkcji towarzyszy stałe wdrażanie postępu technicznego w dziedzinie konstrukcji i technologii wytwarzania oraz uruchomienie produkcji nowych, coraz nowocześniejszych typów wagonów.
Do głównych osiągnięć w zakresie postępu technicznego można zaliczyć - m.in. - uruchomienie
automatycznego spawania oraz spawania w osłonie CO2, zastosowanych przy produkcji taboru kolejowego po raz pierwszy w kraju. Sukcesem było również opracowanie i wdrożenie procesów chemicznego barwienia aluminium (patent) oraz wprowadzenie nowoczesnych, zmechanizowanych procesów odlewniczych, takich jak: odlewanie skorupowe, zastosowanie gorących rdzenie oraz kompleksowa linia ciekłych mas samoutwardzalnych. Innym ważnym osiągnięciem jest szerokie zastosowanie tworzyw sztucznych w budowie taboru kolejowego.
W zakresie nowych uruchomień "Pafawag" może się wykazać opracowaniem konstrukcyjnym i uruchomieniem produkcji 7 kolejnych typów lokomotyw elektrycznych o coraz wyższych parametrach eksploatacyjnych, wprowadzeniem do produkcji nowoczesnych pasażerskich elektrycznych zespołów trakcyjnych charakteryzujących się dużą prędkością i przyspieszeniem oraz estetyką i komfortem jazdy.
Zakład przygotował także dokumentację i opanowa3 produkcję wielu typów wagonów osobowych i pocz towo-bagażowych o wysokim standardzie technicznym i komforcie podróżowania.
Myśli się w "Pafawagu" także o dalszym, wszechstronnym rozwoju przedsiębiorstwa. Wyrazem tego jest opracowywanie programu rozwoju fabryki do roku 1990. Zakłada się dalszy rozwój produkcji, unowocześnianie technologii wytwarzania, sukcesywną poprawę warunków socjalno-bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jednym z najważniejszych zadań będzie uruchomię nie produkcji nowej generacji lokomotyw elektrycz nych o dużych mocach i prędkościach, nowych pasażerskich elektrycznych zespołów trakcyjnych o komforcie i dużych prędkościach, nowych typów wagonów osobowych oraz wielkoseryjnej produkcji nowoczesnych wózków do wagonów towarowych.
Historia "Pafawagu" jest ściśle związana z rozwojem Wrocławia, zaś udział załogi w odbudowie i rozbudowie miasta - jest znaczący. "Pafawagowcy" brali udział w odgruzowaniu miasta, w odbudowie i budowie tras tramwajowych, w tym: "pafawagowskiej" linii tramwajowej "13", budowie taboru tramwajowego dla Warszawy w latach 1945-1946 i dla Wrocławia, w odbudowie mostów (m. in. mostu Grunwaldzkiego) i budowie domów w osiedlach zamieszkanych przez załogę. Za swoją działalność na tym polu załoga "Pafawagu" została wyróżniona najwyższym odznaczeniem regionalnym - Odznaką Budowniczego Wrocławia.
"Pafawag" zasłużył się również w dziedzinie szkolenia i przygotowania społeczno-zawodowego kadr dla rozbudowującej się gospodarki kraju. Tutaj właśnie zdobyli wysokie kwalifikacje liczni inżynierowie, technicy, ekonomiści i robotnicy różnych specjalności, zasilając potem kadry przemysłu wrocławskiego i dolnośląskiego. Kursy specjalistyczne organizowane przez zakład ukończyło łącznie ponad 24 tys. osób. Pracując i ucząc się, wielu pracowników zdobyło dyplomy mistrzów. Średnie szkoły zawodowe ukończyła ponad tysiąc pracowników, a wyższe uczelnie - kilkaset osób.
Przedsiębiorstwo prowadzi własny Zespół Szkół Zawodowych, w których zdobywają zawód przyszli pracownicy, a duża liczba obecnie pracujących uzupełnia wykształcenie zasadnicze, zawodowe i średnie techniczne.
Przez cały okres działalności "Pafawag" prowadził i rozwijał na dużą skalę działalność socjalno-bytową. Dzisiaj załoga ma warunki do korzystania z wypoczynku w dwóch komfortowo urządzonych ośrodkach nadmorskich w Świnoujściu i Krynicy Morskiej. W Świnoujściu jest prowadzone po sezonie lecznictwo sanatoryjne dla pracowników przemysłu metalowego z całej Polski. Zakład prowadzi także górski ośrodek wczasowo-kolonijny w Radkowie, do którego wyjeżdżają na wypoczynek dzieci w czasie wakacji letnich i zimowych.
W celu zapewnienia załodze wypoczynku świątecznego zbudowano, przy dużym udziale pracy społecznej, dwa ośrodki położone w pobliżu Wrocławia - w Sułowie i Karłowie, wyposażone w nowoczesne domki campingowe z zapleczem gastronomicznym. Zapewniają one wypoczynek w zasadzie wszystkim członkom załogi i rodzinom.
Jednocześnie zakład podejmuje działania zmierzające do sukcesywnego zapewnienia pracownikom mieszkań. Corocznie załoga otrzymuje około stu nowych mieszkań, w nowych dzielnicach Wrocławia.
Zakładowa działalność kulturalna jest organizowana przez dwa domy kultury, w których odbywają się imprezy kulturalne i rozrywkowe. Zespoły działające przy domach kultury zdobywają wyróżnienia i nagrody na festiwalach oraz konkursach.
Sport wyczynowy i masowy organizuje oraz prowadzi Robotniczy Klub Sportowy "Pafawag" - jeden z najstarszych w kraju. W tym klubie zaczynali karierę sportową medaliści olimpijscy: Józef Grudzień, bracia Olechowie, jak również były trener kadry bokserskiej Polski - Michał Szczepan. Sportowcy klubu zdobywali medale w mistrzostwach świata i Europy (Bolesław Mackiewicz i Marek Galiński - w zapasach, a Marek Petrusewicz - w pływaniu).
Z okazji XXX-lecia Polski Ludowej za całokształt pracy i osiągnięć produkcyjnych oraz za zaangażowanie w pracach nad budową i rozwojem ojczyzny - Rada Państwa nadała Fabryce Wagonów "Pafawag" Order Sztandaru Pracy I klasy.
Za całokształt działalności społeczno-gospodarczej w latach 1945-1977, a w szczególności za: znaczący udział w budowie i rozwoju przemysłu taboru kolejowego, rozwój szkolnictwa zawodowego połączony z dużymi możliwościami awansu zawodowego i społecznego załogi oraz systematyczny rozwój i polepszanie warunków socjalno-bytowych załogi - Fabryka Wagonów "Pafawag" otrzymała w 1978 roku nagrodę "Prix de Promotion Internationale de I'Indu-strie" - przyznaną przez Międzynarodowy Instytut Promocji i Prestiżu afiliowany przy UNESCO.