Loading

Energoelektronika w lokomotywach spalinowych SU46 i SP47

"Trakcja i Wagony" nr 2/80

inż. Włodzimierz Kaźmierczak
specjalista PKP w Centralnym Biurze Konstrukcyjnym w Poznaniu
UKD:629.424.4:821.38.004.14


Konieczność stałego unowocześniania taboru trakcji spalinowej stawia określone zadania z zakresu ich wyposażenia elektrycznego. Jest nim głównie stopniowa elektronizacja taboru trakcji spalinowej z przekładnią elektryczną, oparta na coraz bardziej powszechnym zastosowaniu w układach elektrycznych diod energetycznych i tyrystorów.

Teraźniejszym i przyszłościowym kierunkiem rozwoju elektrycznego wyposażenia taboru trakcji spalinowej oraz pozostałego taboru kolejowego jest energoelektronika. Jest to dziedzina nauki i techniki zajmująca się realizacją przekształcania i sterowania energii elektrycznej do celów "silno-prądowych" z wykorzystaniem diod energetycznych i tyrystorów (w części siłowej) oraz tranzystorów i diod (w części sterowniczo-regulaeyjnej).


Dane techniczne zastosowanych urządzeń

Przekształtnik diodowy prądnicy głównej

Przekształtnik przeznaczony jest do zainstalowania w lokomotywach spalinowych serii SP47 (302D) i współpracuje z prądnicą główną typu LSG 2,2-150 o napięciu przemiennym. Na wyjściu z przekształtnika otrzymuje się napięcie wyprostowane służące do zasilania silników trakcyjnych.

Dane techniczne przekształtnika prądnicy głównej:

producent "ELTA" Łódź
typ PK-80/0,8
znamionowe napięcie wyprostowane 800 V
znamionowy prąd wyprostowany 7500 A
zapotrzebowanie powietrza chłodzącego 3x0,55 ms/s
masa 900 kg

Układ prostownikowy składa się z 108 diod energetycznych typu D10-200R-14 (poprzednie oznaczenie BY 200/14R) połączonych w układzie mostkowym trójfazowym. Diody, po 9 sztuk, umocowane są na 12 radiatorach grupowych wykonanych z miedzi. Przepływ powietrza chłodzącego wymuszony jest za pomocą trzech wentylatorów.

Przekształtnik diodowy prądnicy ogrzewczej

Przekształtnik przeznaczony jest do zasilania wagonowych obwodów ogrzewczych z lokomotyw spalinowych serii: SP47 (302D) i SU46 (303D). Przystosowany jest do nadbudowania na prądnicy ogrzewczej typu LGPa-400, z którą stanowi integralną całość.

Dane techniczne przekształtnika diody prądnicy ogrzewczej:

producent "ELTA" Łódź
typ PK-1,5/3,3
znamionowe napięcie wyprostowane 3300 V
znamionowy prąd wyprostowany 150 A
znamionowa moc 445 kW
zapotrzebowanie powietrza chłodzącego 1 m3/s
stopień ochrony IP20
masa 120 kg

Zadaniem przekształtnika jest prostowanie prądów fazowych uzwojenia twornika 9-fazo-wej prądnicy ogrzewczej. Układ prostowniczy składa się z 9 mostków jednofazowych połączonych równolegle po stronie prądu stałego.

Podstawowe wyposażenie przekształtnika stanowią 252 diody lawinowe typu SA12AN12 (prod. Westinghouse - W. Brytania), które u-niieszczone są na 18 wsuwkach (po 14 szt. na każdej wsuwce).

Regulator napięcia prądnicy ogrzewczej

Regulator napięcia przeznaczony jest do regulacji napięcia prądnicy ogrzewczej typu LCPa-400 stosowanej w lokomotywach spalinowych serii: SP47 (302D) i SU46 (303D).

Dane techniczne regulatora napięcia prądnicy ogrzewczej:

producent "EFA" Glina k. Otwocka
typ TRN
regulowane napięcie prądnicy na poziomach: 2100 V
2400 V
2700 V
3000 V
3300 V
dokładność regulacji +-10% na każdym poziomie
napięcie zasilania uzwojenia wzbudzenia 110 V
zakres zmian wartości prądu wzbudzenia 15-50 A
ograniczenie prądu obciążenia prądnicy 140 A
stopień ochrony IP 10
masa ok. 30 kg

Regulator napięcia typu TRN reguluje napięcie prądnicy ogrzewczej przez zmianę jej średniej wartości prądu wzbudzenia. Układ wykonawczy regulatora oparty jest na tyrystorach typu TCz100/6 (prod. ZSRR) i T16/400 (prod. CSRS) oraz na diodach energetycznych typu: D00-10-06; D10-200-06 oraz D10-100-04.

Pracą układu wykonawczego steruje elektroniczny układ sterowania. W układzie tym wyróżnić można następujące człony: zasilacz, u-kład pomiarowy, układ formowania impulsów sterujących tyrystorami oraz układ startowy.

Regulator napięcia prądnicy pomocniczej

Dla potrzeb spalinowych i elektrycznych pojazdów trakcyjnych produkowanych w kraju, wytwarzane są dwa typy regulatorów napięcia prądnic pomocniczych: BRN-3A i BRN-4.

Regulatory typu BRN-3A przystosowane są do współpracy z prądnicami pomocniczymi prądu stałego o mocach od 1,5 kW do 25 kW i maksymalnym prądzie wzbudzenia 4,5 A.

Regulatory typu BRN-4 przeznaczone są do prądnic pomocniczych prądu stałego o mocach od 30 kW do 80 kW i maksymalnym prądzie wzbudzenia 16 A.

Dane techniczne regulatora napięcia prądnicy pomocniczej:

producent "EFA" Glina k. Otwocka
typ BRN-3A BRN-4
znamionowe napięcie pracy 110 V 110 V
maksymalny prąd wzbudzenia prądnicy 4,5 A 16 A
dokładność regulacji napięcia +-2,5% +-2,5%
znamionowe napięcie izolacji 250 V 250 V
masa 5,6 kg 13,5 kg

Podstawowe układy sterowania obydwóch regulatorów są zunifikowane. Przekształtniki tyrystorowe mają podobną budowę, a różnią się jedynie mocą zastosowanych elementów. Regulacja napięcia prądnicy odbywa się przez impulsowe zasilanie uzwojenia wzbudzenia za pośrednictwem członu wykonawczego.

Człon wykonawczy w regulatorze typu BRN-3A oparty jest na tyrystorach typu T00-10-08 (poprzednie oznaczenie BTP 10/800) oraz diodzie energetycznej typu D00-10R-07 (poprzednie oznaczenie BY 10/7R), a w regulatorze typu BRN-4 na tyrystorach typu: T 25/800 (prod. CSRS) i T00-10-08 (poprzednie oznaczenie BTP 10/800) oraz diodach energetycznych typu: D00-10-07 i D00-10R-07.

Poza członem wykonawczym w regulatorach można wyróżnić człon pomiarowy, wzmacniacz wstępny, człon formowania impulsów, wzmacniacz końcowy oraz dodatkowy człon nadnapię-ciowy oparty na tyrystorze typu T00-10-08 (poprzednie oznaczenie BTP 10/800) z oddzielnym członem pomiarowym.

Regulator typu BRN-4 wyróżnia się dodatkowo jeszcze jednym zabezpieczeniem nadnapięciowym opartym na elemencie stykowym.


Uszkodzenie diod energetycznych i tyrystorów

Obok niewątpliwych zalet diod energetycznych i tyrystorów odznaczają się one dość dużą wrażliwością na różnego rodzaju uszkodzenia. Przyczyny uszkodzeń diod energetycznych i tyrystorów mogą być bardzo różne. Zależą one m.in. od czynników zaistniałych w procesie produkcji oraz od warunków eksploatacyjnych.

W warunkach eksploatacji intensywność uszkodzeń diod energetycznych i tyrystorów, zastosowanych w układach energoelektronicznych uwarunkowana jest, z jednej strony nieprzekroczeniem w czasie eksploatacji dopuszczalnych ich parametrów, z drugiej strony przestrzeganiem wymagań dotyczących warunków montażu i chłodzenia. Znajomość przyczyn uszkodzeń eksploatacyjnych diod energetycznych i tyrystorów pozwoli uniknąć wielu awarii urządzeń energoelektronicznych. Istotne znaczenie ma poznanie wykorzystania własności diod energetycznych i tyrystorów w układach energoelektronicznych.

Charakteryzując własności diod energetycznych i tyrystorów w warunkach eksploatacyjnych można wyróżnić obszar pracy w warunkach normalnych, awaryjnych oraz obszar potencjalny uszkodzeń. W tym ostatnim, nadmierne przekroczenie wartości parametrów powoduje zniszczenie wielowarstwowych struktur w krzemie lub nieodwracalne zmiany pierwotnie deklarowanych charakterystyk diod energetycznych lub tyrystorów.

Niezachowanie w czasie eksploatacji odpowiednich warunków, określonych przez producenta diod energetycznych i tyrystorów może zadecydować o zachwianiu poprawności funkcjonowania tych elementów i w konsekwencji doprowadzić do trwałego uszkodzenia. Uszkodzenia te mogą mieć charakter mechaniczny, elektryczny lub termiczny.

Uszkodzenia mechaniczne

Uszkodzenia mechaniczne diod energetycznych i tyrystorów mają miejsce zwłaszcza przy montażu tych elementów w danym urządzeniu energoelektronicznym. Typowym uszkodzeniem tej grupy jest przekroczenie dopuszczalnej siły zamocowania diody energetycznej lub tyrystora w radiatorze. Powoduje ono wzrost naprężeń mechanicznych w obudowie oraz w strukturze krzemu. W następstwie może zostać naruszona szczelność obudowy elementu lub może nastąpić pęknięcie jego struktury krzemowej. Rzadziej natomiast może nastąpić zerwanie gwintu podstawy śrubowej diody lub tyrystora. Z kolei zbyt słaby docisk diody energetycznej lub tyrystora do powierzchni radia-tora powoduje niepożądany wzrost rezystancji przejścia obudowa - radiator. W tablicach 1 i 2 podano zalecane wartości docisku względnie momentu, którym powinna być dokręcana śruba mocująca określony typ diody energetycznej lub tyrystora.

W przyipadku lutowania doprowadzeń do końcówek górnych, np. w diodach typu D00-10 (poprzednie oznaczenie BY 10) lub tyrystorach typu: T00-2, T00-3, T00-7, T00-10 (poprzednie o-znaczenie odpowiednio: BTP-2, BTP-3, BTP-7, BTP-10), nie należy dopuszczać do przegrzania elementu półprzewodnikowego. Lutowanie powinno się odbywać przy zastosowaniu spoiwa o temperaturze topnienia nie przekraczającej 523 K (250°C) i lutownicy o mocy nie większej niż 50-60 W. Czas lutowania nie powinien być dłuższy niż 2-3 s. Najlepiej do tych celów nadają się lutownice transformatorowe. Niepodporządkowanie się wyżej określonym wymaganiom może spowodować naruszenie połączeń wewnętrznych, które wykonane są spoiwami miękkimi lub utratę szczelności elementu.

Należy wyjaśnić, że od roku 1975 został ujednolicony sposób oznaczania krajowych diod energetycznych i tyrystorów. Ponieważ w okresie przejściowym spotykamy się jeszcze z oznaczeniami tych elementów z lat poprzednich, dlatego w tablicach 3 i 4 zestawiono porównanie poprzednich i obowiązujących oznaczeń diod energetycznych i tyrystorów.

Tablica 1 Zestawienie zalecanych parametrów montażowych diod energetycznych

Typ elementu D00-10
D01-10R
D00-10R
D01-10
D00-100
D00-100R
D00-150
D00-150R
D10-100
D10-100R
D00-200
D00-200R
D00-250
D00-250R
D10-200
D10-200R
D20-300
D20-400
D00-300
D00-300R
D00-450
D00-450R
D20-500
D20-800
Zalecany docisk
lub moment montażowy
1,5-2 Nm
(15-20 kGcm)
16-20 Nm
(164-218 kGcm)
2-2,5 Nm
(20-25 kGcm)
40,6 Nm
(415 kGcm)
2,5-3 Nm
(25-30 kGcm)
4,5-6,2 kN
(454-630 kG)
40,6 Nm
(415 kGcm)
9 kN
(900 kG)

Tablica 2 Zestawienie Zalecanych parametrów montażowych tyrystorów

Typ
elementu
T00-2
T00-3
T00-7
T00-10
T00-40
T00-80
T01-40
T01-80
T20-125 T00-125
T00-150
T00-175
T21-125
T20-200
T20-300
T00-250
T00-300
T00-380
T20-350
T20-450
T20-550
T20-800
T20-1000
Zalecany docisk lub
moment montażowy
1,5-2 Nm
(15-20 kGcm)
14,7 Nm
(150 kGcm)
3,53-4,41 kN
(360-450 kG)
27,4 Nm
(280 kGcm)
4,4-6,22 kN
(450-635 kG)
34,3 Nm
(350 kGcm)
8,9-10,7 kN
(905-1090 kG)
22,2-24,5 kN
(2270-2500 kG)

Uszkodzenia elektryczne

Z punktu widzenia elektrycznego, układy energoelektroniczne powinny być tak eksploatowane, aby wartości znamionowe deklarowane przez producenta dla określonych diod energetycznych i tyrystorów nie były przekroczone.

Odnosi się to szczególnie do takich parametrów jak:
- prąd znamionowy
- prąd przeciążeniowy
- napięcie wsteczne
- napięcie blokowania (dotyczy jedynie tyrystorów)
- krytyczna stromość narastania prądu i napięcia (dotyczy jedynie tyrystorów).

Przeciążalnością prądową diody energetycznej lub tyrystora określa się zdolność do znoszenia bez uszkodzeń lub zmiany właściwości obciążenia większego od prądu znamionowego przez określony czas i w określonych warunkach podanych przez producenta. Wyrażana jest ona za pomocą krzywej granicznej prze-ciążalności prądowej. Krzywe przeciążalności prądowej służą przede wszystkim za podstawę doboru bezpieczników topikowych o działaniu szybkim, zabezpieczających diody energetyczne i tyrystory przed skutkami przeciążeń. Podawane są one przez producenta we wszystkich katalogach dotyczących diod energetycznych i tyrystorów.

Tablica 3 Porównanie oznaczeń krajowych diod energetycznych

Oznaczenie poprzednie Oznaczenie obowiązujące Oznaczenie poprzednie Oznaczenie obowiązujące Oznaczenie poprzednie Oznaczenie obowiązujące
BY 10/1 D00-10-01 BY 100/1 D10-100-01 BY 200/1 D10-200-01
BY 10/2 D00-10-02 BY 100/2 D10-100-02 BY 200/2 D10-200-02
BY 10/3 D00-10-03 BY 100/3 D10-100-03 BY 200/3 D10-200-03
BY 10/4 D00-10-04 BY 100/4 D10-100-04 BY 200/4 D10-200-04
BY 10/5 D00-10-05 BY 100/5 D10-100-05 BY 200/5 D10-200-05
BY 10/6 D00-10-06 BY 100/6 D10-100-06 BY 200/6 D10-200-06
BY 10/7 D00-10-07 BY 100/7 D10-100-07 BY 200/7 D10-200-07
BY 10/8 D00-10-08 BY 100/8 D10-100-08 BY 200/8 D10-200-08
BY 10/9 D00-10-09 BY 100/9 D10-100-09 BY 200/9 D10-200-09
BY 10/10 D00-10-10 BY 100/10 D10-100-10 BY 200/10 D10-200-10
BY 10/12 D00-10-12 BY 100/12 D10-100-12 BY 200/12 D10-200-12
BY 10/14 D00-10-14 BY 100/14 D10-100-14 BY 200/14 D10-200-14
BY 10/16 D00-10-16 BY 100/16 D10-100-16 BY 200/16 D10-200-16
BY 10/1R D00-10R-01 BY 100/1R D10-100R-01 BY 200/1R D10-200R-01
BY 10/2B D00-10R-02 BY 100/2R D10-100R-02 BY 200/2R D10-200R-02
BY 10/3R D00-10R-03 BY 100/3R D10-100R-03 BY 200/3R D10-200R-03
BY 10/4R D00-10R-04 BY 100/4R D10-100R-04 BY 200/4R D10-200R-04
BY 10/5R D00-10R-05 BY 100/5R D10-100R-05 BY 200/5R D10-200R-05
BY 10/6R D00-10R-06 BY 100/6R D10-100R-06 BY 200/6R D10-200R-06
BY 10/7R D00-10R-07 BY 100/7R D10-100R-07 BY 200/7R D10-200R-07
BY 10/8R D00-10R-O8 BY 100/8R D10-100R-08 BY 200/8R D10-200R-08
BY 10/9R D00-10R-09 BY 100/9R D10-100R-09 BY 200/9R D10-200R-09
BY 10/lOR D00-10R-10 BY 100/10R D10-100R-10 BY 200/10R D10-200R-10
BY 10/12R D00-10R-12 BY 100/12R D10-100R-12 BY 200/12R D10-200R-12
BY 10/14R D00-10R-14 BY 100/14R D10-100R-14 BY 200/14R D10-200R-14
BY 10/16R D00-10R-16 BY 1O0/16R D10-100R-16 BY 200/18R D10-200R-16

Do zapewniania skutecznych zabezpieczeń nadprądowych wymaga się, aby charakterystyki prądowo-czasowe bezpieczników topikowych przebiegały poniżej krzywej granicznej przeciążalności prądowej diody energetycznej lub tyrystora.

Uszkodzenia tyrystorów spowodowane przekroczeniem krytycznej stromości narastania prądu przewodzenia związane są ze zjawiskiem nierównomiernego rozkładu gęstości prądu w strukturze krzemu w chwili załączania tyrystora.

W procesie włączania tyrystora okres pełnego przewodzenia całej powierzchni płytki krzemowej rozpoczyna się dopiero po ustaleniu wartości prądu i napięcia przewodzenia. W tym czasie następuje koncentracja prądu głównego w obszarze przylegającym do bramki o niewielkiej powierzchni. W obszarze tym występują znaczne gęstości prądu powodujące koncentrację strat mocy. Powstaje wtedy tzw. "gorący punkt" położony w bezpośrednim sąsiedztwie bramki. Po przekroczeniu pewnej krytycznej wartości narastania prądu przewodzenia następuje lokalne przegrzanie struktury tyrystora (w obszarze tzw. "gorącego punktu") i jego zniszczenie.

Charakterystyczną cechą takiego uszkodzenia jest wystąpienie w obszarze bramki i katody wypalenia struktury krzemu. Liczba i rozmiary wypaleń zależą od szybkości zadziałania zabezpieczenia. Zwykle jednak najczęstszymi przyczynami uszkodzeń elektrycznych diod e-nergetycznych i tyrystorów jest ich nieprawidłowy dobór do współpracy równoległej lub szeregowej.

Tablica 4 Porównanie oznaczeń krajowych tyrystorów

Oznaczenie poprzednie Oznaczenie obowiązujące Oznaczenie poprzednie Oznaczenie obowiązujące Oznaczenie poprzednie Oznaczenie obowiązujące Oznaczenie poprzednie Oznaczenie obowiązujące
BTP 2/25 T00-2-A2 BTP 3/25 T00-3-A2 BTP 7/25 T00-7-A2 BTP 10/25 T00-10-A2
BTP 2/50 T00-2-A5 BTP 3/50 T00-3-A5 BTP 7/50 T00-7-A5 BTP 10/50 T00-10-A5
BTP 2/100 T00-2-01 BTP 3/100 T00-3-01 BTP 7/100 T00-7-01 BTP 10/100 T00-10-01
BTP 2/200 T00-2-02 BTP 3/200 T00-3-02 BTP 7/200 T00-7-02 BTP 10/200 T00-10-02
BTP 2/300 T00-2-03 BTP 3/300 T00-3-03 BTP 7/300 T00-7-03 BTP 10/300 T00-10-03
BTP 2/400 T00-2-04 BTP 3/400 T00-3-04 BTP 7/400 T00-7-04 BTP 10/400 T00-10-04
BTP 2/500 T00-2-05 BTP 3/500 T00-3-05 BTP 7/500 T00-7-05 BTP 10/500 T00-10-05
BTP 2/600 T00-2-06 BTP 3/600 T00-3-06 BTP 7/600 T00-7-06 BTP 10/600 T00-10-06
BTP 2/700 T00-2-07 BTP 3/700 T00-3-07 BTP 7/700 T00-7-07 BTP 10/700 T00-10-07
        BTP 7/800 T00-7-08 BTP 10/800 T00-10-08

Trudności te wynikają min. z technologicznego rozrzutu charakterystyk tych elementów oraz z odmiennych na ogół wartości ładunków przejściowych, uniemożliwiających uzyskanie równomiernego rozkładu napięcia przy łączeniu szeregowym. Dlatego też przy wymianie uszkodzonej diody energetycznej lub tyrystora w układach równoległych bądź szeregowych nie można poprzestać jedynie na samej czynności usunięcia niesprawnego elementu i zastąpieniu go innym tego samego typu. Przed zamontowaniem do układu energoelektronicznego konieczne staje się sprawdzenie podstawowych parametrów nowo wprowadzonej diody energetycznej lub tyrystora. Po dokonaniu wymiany należy sprawdzić stan równomierności rozpływu prądu w grupie elementów połączonych równolegle względnie równomierność rozkładu napięcia przy połączeniach szeregowych. W przypadku tyrystorów ważną sprawą jest także skontrolowanie, czy wprowadzony z układu bramkowy impuls wyzwalający zapewnia przełączenie. Wskazane jest, aby po dokonaniu wymiany elementu sprawdzić prawidłowość działania układu przy niepełnym obciążeniu i dopiero po niewystąpieniu zakłóceń w pracy układu należy przeprowadzić próbę przy obciążeniu pełnym.

Tablica 5 zalecane radiatory dla diod energetycznych i tyrystorów

Typ
radiatora
Płytka Al
90x90x2
Płytka Cu
150x150x4
Płytka Cu
czerniona
150x150x4
KL 60g RP 127 RM 100 RM 160 RS 152g RT 230g 2xRU 155 2xRY 205
Diody
energetyczne
Sposób chłodzenia
Naturalny Wymuszony 6-7 m/s
      D00-10 DO0-10O D10-100 D10-200 D00-200 DOO-300 D20-300 D00-1100
      D01-10 D00-10OR D10-100R D10-200R D00-200R DO0-3O0R D20-400 D20-16O0
        D00-150     D00-250 D00-450 D20-500  
        D00-150R     DO0-25OR D00-450R D20-800  
Tyrystory T00-2 T00-7 TOO-10   T00-4O     T00-125 TOO-250 T21-125 T20-800
TOO-3       T00-80     T00-150 T00-300 T20-200 T20-1000
        T01-40     T00-175 T00-350 T20-300  
        T01-80         T20-350  
                  T20-450  
                  T20-550  
*) Dokładną prędkość przepływu powietrza określa się z krzywej zależności rezystancji termicznej przejścia radiator - otoczenie w funkcji prędkości powietrza chłodzącego

Uszkodzenia termiczne

Własności elektryczne diod energetycznych i tyrystorów są w znacznym stopniu zależne od temperatury. Nadmierny wzrost temperatury elementu półprzewodnikowego może doprowadzić do utraty jego zdolności zaworowych i blokowania, a w następstwie do jego trwałego uszkodzenia.

Źródłem ciepła w diodzie energetycznej i tyrystorze jest wydzielanie strat w obwodzie głównym i obwodzie bramki. Zgromadzone ciepło w obudowie diody lub tyrystora jest odprowadzane przez powierzchinię styku obudowy z radiatorem, materiał radiatora aż do jego powierzchni zewnętrznej, która jest zwykle w postaci użebrowanej. Ciepło przechodzące do żeber jest następnie odprowadzane do czynnika chłodzącego. Czynnikiem tym może być powietrze o ruchu naturalnym lub wymuszonym względnie ciecz - najczęściej woda. Przyczynami przekroczenia temperatury dopuszczalnej może być przepływ w krótkim czasie dużego prądu przeciążeniowego albo zbyt słaby docisk obudowy diody energetycznej lub tyrystora z powierzchnią radiatora.

Gdy dwie płaszczyzny płaskie nie są do siebie należycie dociskane, wówczas między tymi płaszczyznami dociskowymi tylko niewielkie obszary punktowe przewodzą prąd, natomiast pozostała przestrzeń pozostaje wypełniona powietrzem zwielokrotniającym rezystancję termiczną przejścia obudowa - radiator. Ponieważ stosowanie zalecanego docisku obudowa - radiator tylko w części eliminuje przestrzenie powietrzne, dlatego do zmniejszenia rezystancji termicznej przejścia stosuje się również pokrywanie stykających się obu powierzchni smarem silikonowym, zapewniającym dobrą przewodność cieplną.

Do uzyskania dobrego odprowadzenia ciepła wydzielanego w czasie znamionowych warunków pracy diod energetycznych i tyrystorów należy stosować radiatory odpowiednie do każdego rodzaju diody energetycznej lub tyrystora. W tablicy 5 podano zalecane typy radiatorów do określonych typów diod energetycznych i tyrystorów.


Bibliografia:

[1] Żyborski J., Lipski T.: Zabezpieczenia diod i tyrystorów. WNT Warszawa 1979

[2] Informator techniczny 1975: Krzemowe diody energetyczne i tyrystory. UNITRA-LAMINA

[3] Informator techniczny 1976: Krzemowe diody energetyczne i tyrystory. Chłodzenie. UNITRA--LAMINA

[4] Praca zbiorowa: Projektowanie przekształtników tyrystorowych. WNT Warszawa 1974