Loading

Nadzwyczajny Zjazd Delegatów Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji

mar inż. Karol Kuligowski

"Trakcja i Wagony" Nr.3/1980

UKD:061.3:656.2

W dniu 13 grudnia 1979 r. w Warszawie odbył się Nadzwyczajny Zjazd Delegatów zwołany z okazji 60-lecia Stowarzyszenia. Przygotowane materiały, jak m.in.: artykuły w czasopismach technicznych; Monografia Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji, a w szczególności referat przewodniczącego ZG SITK mgra inż. Andrzeja Markowskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Komunikacji pt. „Sześćdziesięciolecie Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji" oraz profesora dra inż. Wiesława Bajona pt. „Kierunki i rola badań naukowych dla rozwoju transportu w Polsce, w świetle wytycznych Komitetu Centralnego na VIII Zjazd PZPR" — zaprezentowały uczestnikom Zjazdu przebytą drogę i zrealizowane zadania w minionym 60-leciu Stowarzyszenia, prowadzone obecnie prace oraz najważniejsze kierunki zadań przyszłościowych, wynikających z potrzeb gospodarczo-społecznych i prowadzonych badań naukowych.
Ruch stowarzyszeniowy polskich inżynierów wykazywał ożywioną działalność już w ostatnim dwudziestoleciu XIX wieku. Wkrótce po odzyskaniu niepodległości, bo już w początkach 1919 r. działalność taką w zakresie komunikacji i transportu podjął Związek Polskich Inżynierów Kolejowych oraz Związek Inżynierów Drogowych Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwszymi Przewodniczącymi Związków byli Konstanty Mikulski oraz Franciszek Rumel. W okresie międzywojennym obydwa ww. Stowarzyszenia, poza również niełatwymi sprawami wewnątrzorganizacyjnymi, wiele wysiłków poświęcały uzasadnianiu należnego statusu inżynierom kolejowym i drogowym oraz poprawie ich warunków socjalno-bytowych. Początkowa działalność merytoryczna dotyczyła głównie integracji społecznej i zawodowej środowisk inżynierskich, najważniejszych problemów ich pracy, do niedawna jeszcze związanych z trzema różnymi systemami polityczno-społecznymi państw zaborczych. Stopniowo działalność ta uległa wzbogacaniu. Na corocznych zjazdach bądź na konferencjach omawiano ważniejsze problemy techniczne i organizacyjne. Rozpoczęto wydawanie prasy technicznej, w której popularyzowano ciekawsze rozwiązania krajowe i zagraniczne. Opracowywane analizy techniczno-ekonomiczne (tzw. memoriały) przekazywano władzom państwowym do wykorzystywania przy usprawnianiu gospodarki państwowej w zakresie komunikacji i transportu. Obydwa Stowarzyszenia brały bardzo aktywny udział w opracowywaniu i ujednolicaniu przepisów technicznych i eksploatacyjnych. Nawiązane zostały kontakty organizacyjne i współpraca z pokrewnymi organizacjami zagranicznymi. Na jedynym w okresie międzywojennym Kongresie Polskich Inżynierów, zorganizowanym we Lwowie w 1937 r., również przedstawiciele Związku Inżynierów Kolejowych i Związku Inżynierów Drogowych dali wyraz niezadowoleniu z niskiego poziomu ówczesnego potencjału przemysłu krajowego, hamowanego ponadto przez kapitały zagraniczne, postulując równocześnie, aby dla przyspieszenia rozwoju kraju opracować obowiązujący Państwowy Plan Gospodarczy Polski.
Agresja Niemiec hitlerowskich oraz konieczność podjęcia walk narodu o przetrwanie i zwycięstwo, brutalnie przerwały również działalność stowarzyszeniową na ponad pięć lat.
Po wyzwoleniu, potrzeby integracji sił i środków ctapTcw-a&żłr? ts> "ss&łssks^ ^aaatałseśtó. stowarzyszeniowej w ramach jednej organizacji społecznej inżynierów i techników obejmującej problematykę wszystkich gałęzi komunikacji. Na zebraniu organizacyjnym w dniu 4 maja 1946 r. w Warszawie, dla reaktywowanej organizacji przyjęto nazwę — Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji.
Zarząd Główny SITK ukonstytuował się następująco:
Zygmunt Balicki — przewodniczący
Seweryn Wiśniewski — z-ca przewodniczącego
Włodzimierz Przedpełski— z-ca przewodniczącego
Józef Skrzekot — sekretarz
Roman Lewowski — skarbnik
Michał Stodolski — przewodniczący Gł.Kom. Rewizyjnej
Tadeusz Ciechomski — sekretarz Gł. Kom.Rewizyjnej
Kazimierz Andrzejewski — przewodniczący Gł.Sądu Koleżeńskiego
Robert Szajer — sekretarz Gł. Sądu Koleżeńskiego
Rok 1946 był niezmiernie ważnym okresem w działalności SITK. Stowarzyszenie odbudowane zostało organizacyjnie i merytorycznie. Demokratyczne zasady organizacyjne prowadziły do szybkiej integracji działalności inżynierów i techników komunikacji różnych specjalności, współdziałających w ramach tej branży na rzecz rozwoju techniki transportowej, kadry technicznej i jej kwalifikacji. Znaczący udział SITK w organizacji i obradach I Kongresu Techników Polskich w Katowicach oraz przyjęte wnioski wskazywały kierunki, zakresy i środki działania niezbędne do osiągnięcia szybkiej odbudowy i rozbudowy polskiego transportu zniszczonego przez Okupację hitlerowską. Jednocześnie określały one rolę i zadania polskich inżynierów i techników komunikacji w dziele socjalistycznego budownictwa kraju. Zgłoszone na I Kongresie TP propozycje o charakterze techniczno-ekonomicznym zostały włączane do zadań 3-letniego planu odbudowy kraju.
Rosnące zapotrzebowanie społeczne, życzliwa pomoc organów administracji oraz instancji Partii, Związków Zawodowych i Naczelnej Organizacji Technicznej sprzyjały szybkiemu rozwojowi naszego Stowarzyszenia, co ilustruje następujące zestawienie.

Rok Ilość członków indywidualnych Rok Ilość członków indywidualnych
1919 811 1950 5701
1929 1956 1960 13 060
1939 2593 1970 18 33
1946 2046 1978 27 182

Czterdzieści pięć odbytych dotychczas Zjazdów Delegatów oraz osiem Kongresów Techników Polskich,określiło poszczególne etapy 60-letniej letniej działalności społecznej naszego Stowarzyszenia i jego współdziałania w rozwoju komunikacji i transportu w Polsce. Działalność merytoryczna Stowarzyszenia zawsze skupiała się na problemach najważniejszych dla gospodarki narodowej, a wśród nich w szczególności na problemach modernizacji i usprawnienia wszystkich gałęzi transportu, jako podstawowych kierunkach umożliwiających wykonywanie stale rosnących zadań przewozowych. W latach 1978—1981 Stowarzyszenie w zakresie kolei koncentruje swoją działalność na następujących zagadnieniach:
— przyśpieszeniu rozbudowy i modernizacji zaplecza technicznego;
— doskonaleniu organizacji przewozów i zarządzania;
— zwiększaniu tempa remontów i modernizacji linii kolejowych, węzłów i stacji rozrządowych;
— zwiększaniu tempa elektryfikacji kolei;
— poprawianiu stanu technicznego tabor a kolejowego, zwłaszcza wagonów towarowych, również przez oddziaływanie na zmniejszanie ich dewastacji;
— realizowaniu zadań inwestycyjnych w sposób kompleksowy, pozwalający na szybkie uzyskiwanie optymalnych efektów;
— podejmowaniu skutecznych działań dla rozwiązania problemów transportowych w wielkich aglomeracjach;
— stosowaniu rozwiązań materiało- i energooszczędnych oraz uprzemysłowionych netod realizacyjnych;
— integrowaniu kolejowego budownictwa kubaturowego;
— znacznym poprawieniu jakości usług transportowych.
Powyższe cele Stowarzyszenie realizuje przez:
— kształtowanie twórczej postawy społecznej i etyki zawodowej inżynierów i techników;
— aktywizowanie wszystkich ogniw orgniza-cyjnych, a w szczególności Kół Zakładowych
— motywację działań, w szczególności w zakresie jakości produkcji oraz wdrażania postępu technicznego i organizacyjnego;
— doskonalenie kwalifikacji kadry technicznej, podejmowanie działań na rzecz pełnego wykorzystania jej wiedzy i umiejętności oraz rozszerzanie i popieranie naukowej i technicznej współpracy z zagranicą, a w szczególności z krajami — członkami RWPG;
— rozwijanie doradztwa gospodarczego i technicznego;
— prezentację odpowiednim władzom gospodarczym wypracowanych przez Stowarzyszenie społecznych opinii, wniosków i ekspertyz dotyczących sposobu realizacji poszczególnych zamierzeń.
Do głównych form działalności Stowarzyszenia na rzecz współdziałania w rozwiązywaniu tz..problemów transportowych kraju należy zaliczyć:
— organizowanie imprez naukowo-technicznych, takich jak: konferencje, sympozja, narady;
— organizowanie konkursów w zakresie wynalazczości i racjonalizacji produkcji oraz konkursów dla rozwiązywania dużych i skomplikowanych obiektów komunikacyjnych;
— organizowanie kursów i kursokonferencji szkoleniowych;
— czynne uczestniczenie przedstawicieli SITK w imprezach naukowo-technicznych, organizowanych przez bratnie stowarzyszenia z krajów socjalistycznych.
Organizowane przez nasze Stowarzyszenie konferencje i narady naukowo-techniczne, kur-sokonferencje, kursy szkoleniowe, konkursy wynalazcze i koncepcyjne — stały się znaczącym przyczynkiem w dziele prawidłowego rozwiązywania aktualnych i perspektywicznych,o dużej, złożoności problemów komunikacji i transportu. Stowarzyszenie dopracowało się wielu cyklicznych imprez naukowych i naukowo-technicznych, jak np.: Techniczne Dni Drogowe, Zjazdy Komunikacji Miejskiej, które zyskały pochlebną opinię zainteresowanych środowisk stowarzyszeniowych oraz wysokie uznanie organów politycznych i administracyjnych kraju.
Wynikający ze strategii społeczno-gospodarczego rozwoju kraju, wzrost zapotrzebowania na aktywność zawodową i społeczną daje naszemu Stowarzyszeniu znacznie większe możliwości efektywnego współdziałania w dalszym rozwoju działalności naukowo-badawczej dla potrzeb unowocześnienia transportu.
Nadzwyczajny Zjazd Delegatów podjął u-chwałę o wprowadzeniu do statutu SITK, zaproponowanych przez Komisję Statutową, uzupełnień zmierzających do dalszej intensyfikacji i aktywizacji działalności wszystkich organów Stowarzyszenia.
O znacznym wzroście autorytetu SITK i wysokiej randze obrad Zjazdu Delegatów świadczyć może również bardzo duża frekwencja delegatów oraz udział zaproszonych gości, reprezentujących najwyższe władze polityczne, administracyjne, związkowe i stowarzyszeniowe, w tym m.in. Zbigniewa Zielińskiego — członka Sekretariatu KC PZPR i kierownika Wydziału Przemysłu Ciężkiego, Budownictwa i Transportu KC PZPR; Kazimierza Secomskie-go — wiceprezesa Rady Ministrów PRL; Józefa Kępę — członka Biura Politycznego KC PZPR i ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska; Mieczysława Zajfryda — ministra Komunikacji; Aleksandra Kopcia — przewodniczącego ZG NOT i ministra Przemysłu Maszynowego oraz Jerzego Majewskiego — prezydenta m. st. Warszawy.
W imieniu zaproszonych gości wygłosił przemówienie wiceprezes Rady Ministrów Kazimierz Secomski, wyrażając m.in. duże uznanie i podziękowania dla dotychczasowej działalności Stowarzyszenia i znaczące współdziałanie w usprawnianiu pracy polskiego transportu. Wiceprezes Rady Ministrów nakreślił najbliższe, główne zadania badawcze i rozwojowe stojące przed polskim transportem oraz zaapelował do naukowców, inżynierów i techników pracujących w sferze komunikacji i transportu o dalszą aktywizację współdziałania w realizacji o-czekujących nas niełatwych zadań.
W uznaniu zasług dla komunikacji i transportu oraz dla działalności stowarzyszeniowej, najbardziej zasłużonym działaczom wręczono 70 wysokich odznaczeń państwowych, resortowych i stowarzyszeniowych.
Krzyże Komandorskie Orderu Odrodzenia Polski otrzymali: kol. Eugeniusz Tarasiewicz — przewodniczący Głównej Komisji Rewizyjnej oraz kol. Jan Kotus — przewodniczący Głównego Sądu Koleżeńskiego.
Nadzwyczajny Zjazd Delegatów, obradujący z Okazji 60-lecia był bardzo ważnym wydarzeniem w działalności Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji. Duży i wszechstronny rozwój organizacji utwierdził zapotrzebowanie na działalność stowarzyszeniową i efekty jej pracy. Motywacja i aktywizacja działań i współpracy w realizacji ważnych zadań komunikacji i transportu w PRL, były zawsze i pozostaną nadal autentycznym i ważnym nakazem w doskonaleniu socjalistycznej gospodarki kraju. Środowisko inżynierów i techników komunikacji codzienną, wydajną pracą i e-f ektywnym społecznym współdziałaniem będzie realizować Uchwałę VIII Zjazdu PZPR.