Loading

Problemy utrzymania wagonów na międzynarodowym sympozjum "Interwag-80"

Problemy utrzymania wagonów na międzynarodowym sympozjum "Interwag-80"

UKD:629.44.004.5/.6:061.3 Interwag-80

Utrzymanie wagonów kolejowych rozumiane jako zespół zabiegów obsługowo-naprawczych dla zapewnienia sprawności technicznej wagonów, umożliwiającej pewne i bezpieczne ich użytkowanie stanowiło jeden z trzech, obok struktury parku i konstrukcji wagonów, zasadniczych tematów międzynarodowego sympozjum "Interwag-80", zorganizowanego w Warszawie w dniach 24 -26 września 1980 roku przez Centralny Ośrodek Badań i Rozwoju Techniki Kolejnictwa z inicjatywy Komitetu Współpracy Kolei (OSŻD). "INTERWAG-80" był pierwszym międzynarodowym spotkaniem przedstawicieli kolei oraz pracowników nauki i przemysłu, na którym problematyka utrzymania wagonów była nie tylko przedmiotem 17 referatów i 3 komunikatów, wygłoszonych w ramach sekcji obradującej nad systemami i technologią utrzymania wagonów, ale przewijała się niejednokrotnie także w referatach poświęconych strukturze parku oraz rozwojowi konstrukcji i wyposażenia wagonów.-Już bowiem w referacie wprowadzającym pt. "Kierunki rozwoju parku wagonów PKP i przesłanki kształtowania modelu jego obsługi i napraw", wygłoszonym na pierwszym plenarnym posiedzeniu sympozjum, dyrektor COBiRTK -Leszek Skolasiński poświęcił wiele uwagi problemowi Obsługi i napraw wagonów PKP, ich diagnostyki oraz zaplecza obsłu-gowo-naprawezego, a także wpływu struktury parku i konstrukcji wagonów na ich utrzymanie.
Przedstawiciel Deutsche Reichsbahn (NRD) -Peter Drossel w wygłoszonym w ramach sekcji poświęconej rozwojowi konstrukcji i wyposażenia wagonów referacie pt. "Konstrukcja wagonów towarowych zapewniająca ich prawidłowe utrzymanie", stwierdził, że prowadzona przez DR statystyka uszkodzeń wagonów towarowych jest wykorzystywana dla wprowadzania zmian konstrukcyjnych zmierzających do eliminowania uszkodzeń powodowanych zużyciem lub zmęczeniem materiału.
Występuje więc sprzężenie zwrotne pomiędzy konstrukcją a utrzymaniem wagonów, przy czym jak wynika z doświadczeń kolei francuskich (SNCF), o których mówił Paul Ducauroy w referacie pt. "Polityka utrzymania i napraw wagonów SNCF" trwałość wagonów zależy niewątpliwie w dużej mierze od starannie przemyślanej konstrukcji, ale również w daleko większym stopniu od jakości ich utrzymania, to jest obsługi i napraw.
W sekcji obradującej nad systemami i technologią utrzymania wagonów organizatorzy sympozjum wyodrębnili cztery grupy tematyczne:
- cykle i przeglądy naprawcze,
- diagnostyka techniczna,
- zaplecze obsługowo-naprawcze,
- technologia i sprzęt stosowane w utrzymaniu i naprawach wagonów.
W ramach pierwszej z tych grup wygłoszono 7 referatów prezentujących koncepcje (Feliks Krawczyński "Koncepcja systemu obsługi i naprawy wagonów towarowych", Zbigniew Lisowski - "Modele niezawodnościowe w utrzymaniu i naprawie wagonów") i doświadczenia niektórych kolei w zakresie organizacji utrzymania wagonów osobowych i towarowych.

Tablica 1
Optymalne okresy eksploatacji wagonów

 

Rodzaj Optymalne okresy eksploatacji
wagonów
PKP DB*/
w latach
Osobowe 25 32
Towarowe  
-platformy 24 40
-węglarki 24 25
-kryte 32 32

*) ustalone przed 30 laty (wg H.W. Frerk'a)

Dla polskich uczestników sympozjum byłointeresujące porównanie przyjętych w przedsiębiorstwie PKP w 1971 roku optymalnych pod względem techniczno-ekonomicznym okresów eksploatacji
wagonów z analogicznymi wielkościami obowiązującymi w Deutsche Bundesbahn (tabl. 1), a także systemy cykli przeglądów i napraw okresowych wagonów SŻD  (ZSRR), DB (RFN), SNCF (Francja), przedstawione odpowiednio w referatach: 
- S. Borodaja, W. Gridjuszko i W. Skripkina - "System i organizacja obsługi technicznej i napraw wagonów towarowych i pasażerskich",
- H. W. Frerk'a - "System utrzymania pojazdów szynowych (wagonów pasażerskich i towarowych) na kolejach RFN. Filozofia i metoda",
- P. Ducauroy'a - "Polityka utrzymania i napraw wagonów SNCF",
(tabl. 2 i 3).

T a b 1 i c a 2
Cykle przeglądów i napraw okresowych wagonów osobowych
 

 

Rodzaj przeglądu lub naprawy Okresy (przebiegi) międzynaprawcze
SŻD DB SNCF
Przeglądy okresowe(w wagonowniach)
- pierwszy   co 1-2 miesiące
(o pracochłonności 8 h)
 
- drugi (ogólny)   co 1-3 miesięcy
(o pracochłonności 20 h)
co 4 miesiące
- trzeci (duży) co 12 miesięcy 1) co 12 miesięcy
(o pracochłonności 30 h)
co 12 miesięcy
(po 250 000 km)
Naprawy okresowe(w warsztatach)
- średnia co 4 lata 2) po 550 000 km+10% 4)
po 450 000 km+10%5)
po 500 000 km
- główna co 16 lat3) w połowie okresu
eksploatacji wagonu
po 1 000 000 km

1) wagony bagażowe i pocztowe co 1,5 roku, służbowe co 2 lata, 
2) wagony bagażowe i pocztowe co 5 lat, służbowe co 6 lat,.
3) wagony restauracyjne co 12 lat, bagażowe i pocztowe co 20 lat, służbowe co 18 lat,
4) po wyprodukowaniu bądi naprawie głównej,
5) po pozostałych naprawach
Cykle utrzymaniowe wagonów osobowych poszczególnych zarządów kolejowych są zbliżone, ponieważ czasokresy przeprowadzania podstawowych zabiegów rewizji okresowych (co 12 miesięcy) - są podyktowane przepisami RIC. Zróżnicowanie cykli utrzymaniowycii wagonów towarowych wynika natomiast z odmiennych warunków eksploatacji wagonów (konstrukcji, intensywności ich wykorzystywania, poziomu mechanizacji prac ładunkowych i rozrządczych, zdolności obsługowo-naprawczych zaplecza technicznego i innych).
Istotny wpływ na trwałość i niezawodność, a także na przyjęty system obsługowo-naprawczy, ma rozwój diagnostyki i informatyki o stanie technicznym wagonów.
W ramach grupy tematycznej "diagnostyka techniczna" wygłoszono co prawda tylko 3 referaty, ale problem ten był poruszany przy omawianiu konstrukcji wagonów, a zwłaszcza wagonów osobowych i ich wyposażenia, a także technologii utrzymania wagonów.
Obszerny referat (3-częściowy) o diagnostyce wagonów (wagonów pasażerskich, wózków i ze-. stawów kołowych) J. Marciniaka, A. Zielińskiego i E. Chmielą z COBiRTK wygłosił Józef Marciniak, a o' kontroli wymiarów wagonów towarowych i zautomatyzowaniu pomiarów i kontrolnych (na przykładzie stanowiska kon-I trolno-pomiarowego wagonów towarowych w wagonowni w Koninie) mówił referat R. Czaplińskiego i W. Rzepki z COBiRTK.
Coraz większego znaczenia nabiera ciągła diagnostyka pracy poszczególnych zespołów, głównie w wagonach pasażerskich. W instalacji, ogrzewania wagonów jest stosowane, między - innymi,' urządzenie firmy AEG-TELEFUNKEN (RFN), dokonujące pomiaru prądu i przekazujące przetworzony wynik tego pomiaru do układu sygnalizującego zakłócenia w pracy diagnozowanych urządzeń (mówił 0 tym S. Endrikat w referacie pt. "Wyposażenie elektryczne wagonów pasażerskich włącznie z zasilaniem w energię elektryczną". Coraz więcej urządzeń elektrycznych jest przystosowanych do ciągłej diagnostyki, na przykład modułowe (panelowe) układy urządzeń klimatyzacyjnych . firmy A. Friedmann (Austria). Ciągły nadzór temperatury łożysk zestawów kołowych zapewnia urządzenie "INTENSI" firmy FAG Kugelfischer Georg Schaffer (RFN), o którym mówił przedstawiciel tej firmy Klaus Speck w swoim referacie na posiedzeniu grupy "diagnostyka techniczna".
Stacjonarne urządzenia diagnostyczne temperatury łożysk i płaskich miejsc okręgów tocznych zestawów kołowych mają również swoje miejsce w systemie utrzymania wagonów SŻD (według S. Borodaja, W. Gridjuszko i W. Skrip-kina).
O zastosowaniach informatyki w utrzymaniu wagonów mówili na sympozjum przedstawiciele kolei fińskich (P. Helander) i bułgarskich (G. Użdrin) oraz włoskiej firmy Oliyetti (G. Bian-chi). Koleje fińskie (VR) od 1975 roku eksploatują system informatyczny, bazujący na informacjach o uszkodzonych częściach wagonów, wykorzystywany do ustalania zapasów materiałów i bieżącego .porównywania rzeczywistego ich zużycia z planowanym, a także do obliczania zarobków pracowników i kosztów napraw.

Tablica 3
Cykle przeglądów i napraw okresowych wagonów towarowych

Rodzaj przeglądu
lub naprawy
Okresy międzynaprawcze
SŻD DB
Przeglądy wagonówspecjalistycznych   co 4-6miesięcy
Naprawy okresowe
- w wagonowniach   co 18-24 miesiące  
- w warsztatach    
- rewizje   co 4-5 lat 1)
  - główne co 5-12 lat1 )   po 15 latach 3)

1) wagony o prędkości maksymalnej 120 km/h co 1 rok (w przypadku przebiegów mniejszych od 80 000 km w roku - co 2 lata),
2) co 5 lat węglarki po 20 latach eksploatacji, co 6 lub co 8 lat chłodnie, co 7 lat węglarki. i samowyładowcze do przewozu rudy, co 10 lat kryte, cysterny, zbiornikowe, hipperdozatory, co 12 lat platformy o ładowności 65 t,
3) tylko węglarki i kryte 
Koleje bułgarskie (BDŻ) dysponują od roku 1979 systemem pod nazwą "Wagony", zapewniającym informacje o strukturze parku, charakterystyce i stanie technicznym wagonów (w rozbiciu na serie wagonów).
Referaty, wygłoszone w ramach grup tematycznych "zaplecze obsługowo-naprawcze" i "technologia i sprzęt stosowane przy obsłudze i naprawach wagonów", dotyczyły koncepcji rozmieszczenia obiektów zaplecza (referat Jana Brosia z Pohtechniki Krakowskiej pt. "Metodyka optymalizacji rozmieszczenia obiektów zaplecza technicznego służby wagonów na sieci") oraz zarówno organizacji, jak też technologii obsługi i napraw wagonów. Tak więc referaty:
"Linie potokowe naprawy wagonów towarowych" - dyrekcji warsztatów naprawczych DR,
"Technologia i urządzenia stosowane podczas naprawy oraz obsługi technicznej wagonów towarowych i pasażerskich" E. Mazurowa i W. Skripkina z SŻD,
"Technologia bieżącego utrzymania wagonów . i stosowane urządzenia" Lo Sziczena z kolei chińskich,
"Najnowsze doświadczenia kolei węgierskich. z zakresu utrzymania i naprawy wagonów pasażerskich, J. Kalmara z MAV (WRL), zawierały informacje z zakresu organizacji, technologii napraw wagonów, a także specjalistycznego oprzyrządowania stanowisk naprawczych.
Istotnym uzupełnieniem tych referatów były komunikaty prezentujące obrabiarki do zestawów kołowych polskiej Fabryki Obrabiarek Ciężkich "Rafamet" (kołówki podtorowe) i firmy Hoesch z RFN (etapy rozwoju obrabiarek do zestawów kołowych). 
Omówione referaty zostaną wkrótce opublikowane (w wydaniu książkowym) przez Wydawnictwa Komunikacji i Łączności.

mgr inż. Stefan Krychniak