Loading

XX Kongres Techników Polskich

"Trakcja i Wagony" Nr.1/1983

UKD: 061.3:62-057.86] (438.121)"1982"

"Być narodowi użytecznym [...]" to słowa Stanisława Staszica będące hasłem XX/VIII Kongresu Techników Polskich obradującego 8-10 października 1982 r. w Łodzi. Mając na uwadze ta hasło, skoncentrowano zarówno przygotowania, jak i prace kongresu na zasadniczych problemach techniczno-gospodarczych, nurtujących społeczeństwo oraz gospodarkę w okresie odnowy i wychodzenia z kryzysu, a także na problemach nurtujących kadrę techniczną, ze szczególnym uwzględnieniem jej roli, zadań i sytuacji.
Prawie dwuletni okres przygotowań XX/VIII Kongresu Techników Polskich -organizowanego przez Naczelną Organizację Techniczną w 100-letnią rocznicę I Zjazdu Techników Polskich, który obradował w 1882 roku w Krakowie -był okresem wytężonej pracy wszystkich ogniw Federacji SNT tak na szczeblu centralnym, jak i terenowym. Sformułowane pod koniec maja 1980 r. tezy, wynikające z przemyśleń i dyskusji członków dwudziestu stowarzyszeń naukowo-technicznych, stanowiły podstawę do dalszych działań Federacji SNT w przygotowywaniu kongresu.
Komitet Organizacyjny Kongresu (KOK), pracujący pod przewodnictwem prezesa NOT kol. dra inż. A. Kopcia, powołał siedem zespołów problemowych do realizacji celów kongresu. Powołane zespoły prob-blemowe, wykorzystując uzyskane materiały, opracowały tezy syntetyzujące i konkretyzujące rozpatrywane tematy i przekazały je do wszystkich oddziałów terenowych SNT, oddając je pod powszechną, ogólnopolską dyskusję. Utrudnieniem w jej przeprowadzeniu było ograniczenie wielkości nakładów tych tez, wynikające z drastycznego ograniczenia przydziałów papieru.
Mając na uwadze opinie środowisk technicznych, Komitet Organizacyjny Kongresu uściślił główne cele kongresu, a jednocześnie podkreślił potrzebą:
- określenia stanowiska środowisk technicznych wobec tworzonego nowego systemu gospodarczego i odnowy społecznej, w tym jego roli i zadań,
- przedstawienia wniosków oraz postulatów do programu wychodzenia z kryzysu gospodarczego i dalszego rozwoju gospodarki,
- wyrażenia opinii i zgłoszenia wniosków oraz postulatów do dokumentu "Warianty koncepcji NPSG do roku 1985 i wstępne założenia na lata 1986-1990",
- zajęcia stanowiska w najbardziej żywotnych sprawach interesów i potrzeb inżynierów oraz ich ruchu stowarzyszeniowego.
Działania Naczelnej Organizacji Technicznej Federacji SNT, poprzedzające obrady XX/VIII Kongresu, skoncentrowano na:
- przedyskutowaniu roli i zadań oraz potrzeb środowisk technicznych w warunkach wprowadzanej reformy gospodarczej i odnowy społecznej,
- sformułowaniu wniosków i propozycji środowiska technicznego w sprawie kierunków oraz konkretnych programów wychodzenia z kryzysu, stabilizacji gospodarki i jej dalszego rozwoju na tle poddanego społecznej kDnsultacji dokumentu "Warianty koncepcji NPSG do roku 1985 i wstępne założenia na lata 1986-1990",
- określeniu wytycznych do doskonalenia ruchu stowarzyszeniowego inżynierów i techników, a w tym doskonalenia wewnętrznych struktur stowarzyszeń naukowo-technicznych i federacji,
- rozliczeniu uchwał i wniosków VII Kongresu Techników Polskich, który obradował 22-24.04. 1977 r. w Warszawie.
Postanowiono także, iż w okresie poprzedzającym obrady kongresu zostaną zorganizowane narady przedkongresowe z udziałem wybranych przez SNT delegatów na kongres oraz zainteresowanych tematyką narad inżynierów i techników z całego kraju. Narady te przyczyniły się do tego, że wielu inżynierów i techników zaangażowało się w przygotowanie kongresu, kadra techniczna skoncentrowała się wokół problemów techniczno-gospodarczych, a także zostały zaktywizowane władze terenowe. Wszystkie te narady doprowadziły do podjęcia uchwał i wniosków ukierunkowujących dyskusję w czasie obrad XX/VIII KTP.
Komitet Organizacyjny Kongresu oceniając pozytywnie wyniki narad przedkongresowych, postanowił przedstawić i poddać ocenie kongresu plon siedmiu narad przedkongresowych, co miało miejsce drugiegodnia obrad kongresu w toku dyskusji toczącej się na roboczych obradach siedmiu zespołów problemowych.

 

Rys. 1.
Otwarcie XX Kongresu Techników Polskich

 

W czterdziestu Oddziałach Wojewódzkich NOT, bezpośrednio przed kongresem, odbyły się zebrania środowiskowe kadry technicznej z terenowymi władzami politycznymi i administracyjnymi, z udziałem delegatów na XX/VIII Kongres Techników Polskich. Spotkania te potwierdziły zaangażowanie oraz wolę działania inżynierów i techników dla dobra naszej Ojczyzny.
W obradach kongresu uczestniczyło 983 delegatów z 20 SNT, w tym 56 delegatów SITK oraz 311 gości kongresu. W obradach zespołów problemowych uczestniczyło łącznie 1728 koleżanek i kolegów, w tym 745 zaproszonych gości.
Obrady XX/VIII Kongresu Techników Polskich otworzył dr inż. A. Kopeć - prezes NOT. Obradom' plenarnym w pierwszym dniu kolejno przewodniczyli: prof. dr hab. J. Szozland - przewodniczący RG NOT, prezes SWP oraz mgr inż. J. Szpotański - prezes SEP.
Jako pierwszy zabrał głos J. Niewiadomski - prezydent miasta Łodzi, następnie - przewodniczący Honorowego Komitetu Gospodarzy Kongresu, sekretarz KC PZPR - tow. M. Gorywoda, który w swym wystąpieniu m.in. powiedział, że kongres obraduje w trudnym okresie i złożonej sytuacji społeczno-politycznej. Podkreślił, że podstawowe problemy wiążące się z wyprowadzeniem kraju z kryzysu to poprawa warunków życia społeczeństwa i stabilizacja wewnętrznej sytuacji w państwie. Duże nadzieje pokłada się przy tym w należytym wykorzystaniu polskiej myśli technicznej i powszechnym udziale kadry inżynieryjno-technicznej w dziele naprawy gospodarki. Należy przy tym również czerpać z bogatego dorobku światowej nauki i techniki oraz zacieśniać współpracę w tej dziedzinie z krajami socjalistycznymi, a zwłaszcza ze Związkiem Radzieckim. Działania te powinny zwiększyć chłonność krajowej gospodarki na innowacje i pobudzić zainteresowanie przemysłu wdrażaniem postępu technicznego w celu wytwarzania nowoczesnych i poszukiwanych wyrobów. W -imieniu I sekretarza KC PZPR, Prezesa Rady Ministrów, Przewodniczącego WRON - gen. armii W. Jaruzelskiego tow. M. Gorywoda złożył uczestnikom kongresu życzenia owocnych obrad, żeby hasło "być Narodowi użytecznym" zostało potwierdzone codzienną twórczą pracą inżynierów i techników polskich.Następnie życzenia dla uczestników kongresu przekazali prof. Z. Gortych - wicemarszałek Sejmu PRL, prof. J. Litwiniszyn - wiceprezes Polskiej Akademii Nauk oraz prof. B. Miśkiewicz - minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki.
Następnie wiceprzewodniczący Rady Państwa dr inż. T. W. Młyńczak udekorował sztandary SGP, SITK, PZITS oraz SITG Orderami Sztandaru Pracy I Klasy. Wręczono także medale im. Bolesława Rumińskiego 22 najbardziej zasłużonym działaczom ruchu stowarzyszeniowego.
W części roboczej obrad plenarnych I dnia kongresu zostały wygłoszone następujące referaty:
- referat generalny - programowy prezesa NOT - dr inż. A. Kopeć,
- "Problemy wdrażania reformy gospodarczej i kierunki jej doskonalenia" - doc. dr hab. inż. W. Jurewicz,
- "Pogląd środowiska technicznego na politykę naukowo-techniczną państwa w latach osiemdziesiątych" - prof. dr inż. J. Kaczmarek,
- "Społeczna rola inżynierów i techników i ich miejsce w socjalistycznym społeczeństwie" - prof. J. Tymowski.
Obrady siedmiu zespołów problemowych w drugim dniu obrad kongresu - 9.10.82 r. toczyły się na terenie sześciu zakładów łódzkiego przemysłu włókienniczego oraz w Domu Technika w Łodzi. W pracach każdego zespołu uczestniczyli członkowie - delegaci SITK.
I Zespół Problemowy: "Gospodarka żywnościowa i wyżywienie narodu" obradował w Zakładach Wyrobów Obiciowych "Vera" w Łodzi. W pracach zespołu uczestniczyło 206 delegatów i 37 zaproszonych gości, wśród których byli mgr inż. Z. Michałek - sekretarz KC PZPR, prof. J. Kukułka - wiceprezes

 

Rys. 2.
Dekoracja Sztandaru Zarządu Głównego SITK Orderem Sztandaru Pracy I Klasy

ZSL, J. Załęski, prof. Z. Grochowski - wiceministrowie Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, E. Szatkowski - wiceminister Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego oraz mgr inż. Z. Smoręda - wiceprzewodniczący RG NOT, prezes SITWM.
W dyskusji głos zabrało 27 osób, a 11 zgłosiło swoje wypowiedzi na piśmie. Dokonano zmian i uzupełnień w uchwale z narady przedkongresowej w Toruniu. Stwierdzono, że w warunkach drastycznego ograniczenia importu żywności niezbędny jest intensywny rozwój gospodarki żywnościowej. Nie może się on jednak odbywać tylko siłami samego rolnictwa i przemysłu rolno-spożywczego. Wiele branż przemysłu musi wydatnie zwiększyć produkcję i dostawy środków technicznych dla rolnictwa i gospodarki żywnościowej. Dotyczy to takich środków, jak: nawozy mineralne, chemiczne środki ochrony roślin, ciągniki i maszyny rolnicze, urządzenia techniczne i środki transportu dla rolnictwa i przemysłu spożywczego. Udział produkcji przemysłowych środków technicznych dla rolnictwa i przemysłu spożywczego w ogólnej produkcji przemysłu powinien wzrosnąć z 5,6% w 1982 r. do minimum 11-12% w 1990 roku.
Opowiedziano się za utrzymaniem w NPSG ustaleń IX Zjazdu PZPR i wytycznych NK ZSL określających wielkość udziału nakładów inwestycyjnych na kompleks gospodarki żywnościowej, które powinny wynieść minimum 30% ogólnych nakładów inwestycyjnych. Pozwoli to na wyjście z kryzysu żywnościowego, a tym samym poprawienie sytuacji społeczno-gospodarczej kraju.
W toku dyskusji i w uchwale z obrad zespołu stwierdzono, że szeroko pojęty kompleks żywnościowy musi uzyskać klauzulę największego uprzywilejowania.
W ramach całościowo rozwijanego kompleksu żywnościowego powinny być w niezbędnym zakresie realizowane prace melioracyjne oraz związane z zaopatrzeniem wsi w wodę, rozwijane przechowalnictwo produktów rolnych i spożywczych oraz racjonalizowany obrót surowcami i produktami rolno-spożywczymi, a także rozwijana infrastruktura społeczno-gospodarcza wsi i rolnictwa.
II Zespół Problemowy: "Energia, paliwa, surowce" obradował w Zakładach Tekstylno-Konfekcyjnych "Teofilów" w Łodzi. W pracach zespołu uczestniczyło 222 delegatów i 75 gości, wśród których byli: dr inż. Z. Glanowski, mgr inż. S. Kuś - wiceministrowie Górnictwa i Energetyki, mgr inż. J. Wójcicki - główny inspektor Gospodarki Energetycznej, prof. K. Kopecki - członek PAN, dr K. Morawski - przewodniczący G.K.R.
W dyskusji brało udział 32 uczestników, 10 osób przekazało wnioski w formie pisemnej.
W dyskusji szczególną uwagę zwrócono na następujące zagadnienia:
. znaczenie gospodarki paliwowo-energetycznej w rozwoju kraju, a specjalnie w wychodzeniu z kryzysu,
. konieczność wprowadzenia metod racjonalnego użytkowania energii i paliw zarówno w przemyśle, jak i sektorze transportu oraz. komunalno-bytowym,
. konieczność stworzenia jednej organizacji zajmującej się poszukiwaniem i eksploatacją wszystkich surowców i paliw,
. warunki do dalszego rozwoju poszczególnych dziedzin górnictwa węgla kamiennego, brunatnego, siarki, miedzi, ropy i gazu, rud żelaza, soli i surowców skalnych,
. energetykę jądrową, (także ciepłownie),
. marnotrawstwo ciepła w budownictwie i gospodarce komunalnej,
. intensyfikację prac naukowo-badawczych,
. reformę gospodarczą - zakres modyfikacji wynikających z potrzeb rozwoju branży.
. odnawialne źródła energii (w tym elektrownie wodne),
. gospodarkę paliwami ciekłymi i gazem,
. gospodarkę leśną i zasoby drewna,
. maszyny i urządzenia dla kompleksu paliwowo-energetycznego.
III Zespół Problemowy: "Wykorzystanie polskiej myśli technicznej i kadr technicznych" obradował w Zakładach Przemysłu Pończoszniczego "Feniks" w Łodzi. W obradach uczestniczyło 247 delegatów i 30 gości, wśród których byli: mgr M. Kaźmierczuk - wiceminister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki, mgr inż. M. Skowerski - wiceminister Przemysłu Chemicznego i Lekkiego, mgr M. Gała - wiceminister Oświaty i Wychowania, prof. J. Szoz-land - przewodniczący RG NOT, prezes SWP.
W dyskusji uczestniczyło 34 dyskutantów, 12 osób przekazało wnioski w formie pisemnej.
W uchwale z obrad zespołu podkreślono potrzebę przywrócenia właściwego miejsca polskiej myśli technicznej, szacunku dla twórczej pracy kadry inżynieryjno-technicznej i właściwej jej oceny oraz potrzebę stworzenia warunków, w których kadra inżynieryjno-techniczna chciałaby, i mogła, pokazać co potrafi. Szczegółowo określono prawidłowe warunki tworzenia i wykorzystania polskiej myśli technicznej, wypowiedziano się w sprawie przygotowania i doskonalenia kadr technicznych oraz przywrócenia właściwej rangi i pozycji kadrze technicznej.
IV Zespół Problemowy: "Doskonalenie gospodarki i techniki oraz ich wzajemnego oddziaływania" obradował w Zakładach Przemysłu Dziewiarskiego "Bis-tona" w Łodzi. W obradach uczestniczyło 199 delegatów oraz 160 gości, wśród których byli: J. Gwiaź-dziński - zastępca przewodniczącego Komisji Planowania przy RM, prof. Z. Sadowski - zastępca pełnomocnika Rządu ds. Reformy Gospodarczej, prof. K. Badźmirowski - wiceminister Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego, mgr inż. E. Szlachcic - prezes Polskiego Komitetu Normalizacji Miar i Jakości, mgr inż. R. Farfał - wiceprezes Urzędu Patentowego, gen. bryg. E. Ogrodowicz - szef Szefostwa Uzbrojenia i Elektroniki, gen. bryg. Z. Pietrucha - z-ca dowódcy Wojsk Lotniczych, prof. Z. Kaczmarek - wiceprezes NOT, prezes SlMP.
W dyskusji zabrało głos 37 uczestników, a 70 złożyło około 170 wniosków, spośród których część przekazano do innych zespołów problemowych.
Podjęta przez zespół uchwała obejmuje cztery bloki tematyczne -dotyczące:
. reformy gospodarczej
inżynierowie i technicy widzieli; i widzą, w reformie jedyną szansę wyprowadzenia kraju z kryzysu i dalszego jego rozwoju; kraj dysponuje znacznym potencjałem produkcyjnym i kadrowym, brak jest jednak dotychczas odpowiednich warunków i mechanizmów wyzwalających oraz pobudzających inicjatywy i działania, które by w sposób skoordynowany mogły wykorzystać ten ogólnonarodowy kapitał; uchwała precyzuje kompleks przedsięwzięć i działań, jakie w tym celu należy podjąć;
. koncepcji NPSG na lata 1983-1985 i założeń na lata 1986-1990
uchwała akceptuje poglądy zawarte we wstępnej opinii opracowanej na ten temat na podstawie stanowisk SNT i NOT i dostarczonej uczestnikom przed obradami; opinię tę charakteryzuje konstruktywny krytycyzm wskazujący głównie na:
- nieuwzględnianie całości gospodarki narodowej, pominięcie wielu istotnych jej dziedzin,
- niedostateczną wiarygodność wielu propozycji uwzględniających szacunkowe dane,
- niedostatki metodyczne w planowaniu problemowym (często brak informacji o metodzie planowania, co uniemożliwia ustosunkowanie się do prezentowanych propozycji),
- niedojrzałość całego materiału;
. polityki naukowo-technicznej
długofalowy postęp techniczny, jako podstawowa dźwignia rozwoju gospodarczego, musi być wprowadzany systemowo w mechanizmy reformy gospodarczej; jego wdrażanie powinno się wiązać z:
- doskonaleniem technologii i organizacji produkcji,
- podnoszeniem jakości i zalet eksploatacyjnych wyrobów,
- zmniejszeniem energo-, materiało- i transporto-chłonności,
- wprowadzaniem krajowych materiałów i komponentów, jako zamienników w stosunku do pochodzących z importu,
- maksymalnym wykorzystaniem posiadanego majątku i utrzymywaniem go w pełnej sprawności,
- doskonaleniem dokumentów normalizacyjnych;
. wybranych zagadnień z zakresu techniki i organizacji uchwała obejmuje zagadnienia: eksploatacji majątku trwałego, transportu, przemysłu drobnego i usług, elektrotechniki, elektroniki, informatyki i automatyki oraz technik wytwarzania; dla każdej z tych dziedzin uchwała precyzuje kierunki działań oraz najpilniejsze przedsięwzięcia.
Na szczególną uwagę zasługują problemy transportu. Stwierdzono, że programowi przezwyciężenia kryzysu oraz rozwojowi gospodarki narodowej zagraża bariera niedostatecznej zdolności przewozowej transportu. Podstawowymi warunkami jej wyeliminowania są:
- zahamowanie procesu dekapitalizacjia taboru i infrastruktury transportowej oraz ich odbudowa,przy pełnym wykorzystaniu krajowego potencjału przemysłowego i krajowych możliwości materiałowych,
- doskonalenie systemów transportowych z uwzględnieniem stanu i prognoz rozwoju bazy paliwowo-energetycznej,
- kształtowanie popytu na usługi przewozowe przy uwzględnieniu jednolitych dla całej gospodarki taryf przewozowych.
V Zespól Problemowy: "Warunki techniczne i społeczne odnowy budownictwa" obradował w Przędzalni Czesankowej "Anilany-Polanil" w Łodzi. W obradach brało udział 120 delegatów oraz 40 zaproszonych gości. W obradach uczestniczyli:.inż. J. Majewski - wiceminister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, mgr inż. arch. Cz. Kotela - wiceminister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, S. Woźniak - wiceprezes Centralnego Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego, mgr inż. Z. Hyla - wiceprezes NOT, sekretarz generalny SITK. W dyskusji wzięło udział 30 uczestników. Wiele osób złożyło swe wystąpienia na piśmie. Zebrani podjęli uchwałę stanowiącą integralną część Uchwały Generalnej Kongresu.
VI Zespół Problemowy: "Ochrona Środowiska i Gospodarka Wodna" obradował w Fabryce Dywanów "Dywilan" w Łodzi. W obradach uczestniczyło 90 de legatów oraz 56 gości, między innymi: dr L. Ochocki
- zastępca przewodniczącego Komisji Planowania przy RM, mgr inż. J. Pawlak - dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska w Ministerstwie Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, mgr inż'. A. Walawski - główny inspektor Ochrony Środowiska, dr Z. Stencel - dyrektor generalny w Ministerstwie Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz mgr inż. A. Mazur. - wiceprezes NOT, prezes SITPChem. W dyskusji uczestniczyło 28 osób.
Uznano za konieczne powołanie samodzielnego centralnego organu państwowego do spraw ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Sprawa ta na tle aktualnego stanu rozproszenia spraw gospodarki wodnej, po likwidacji CUGW, jest uważana za jedno z najistotniejszych organizacyjnych uwarunkowań prawidłowej działalności w omawianej dziedzinie.
W nawiązaniu do projektu NPSG zgłoszono konieczność uwzględnienia w nim problemów ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Wyrażano obawę, że przedsiębiorstwa działające w warunkach reformy mogą eliminować rozwiązywanie spraw ochrony środowiska i gospodarki wodnej ze swej działalności gospodarczej.
Podkreślono także konieczność rozwiązania nabrzmiałego już problemu ochrony wód Bałtyku i ochrony środowiska w pasie nadmorskim.
VII Zespół Problemowy: "Rola i zadania ruchu środowisk technicznych w okresie odnowy i wychodzenia z kryzysu gospodarczego" obradował w Domu Technika w Łodzi. W obradach uczestniczyło 212 osób, w tym 34 gości, wśród których byli: gen. bryg. W. Wojciechowski, dr B. Kurant - wiceprzewodniczący Rady Głównej NOT, sekretarz generalny SITPChem.
W toku dyskusji uwypuklono następujące zagadnienia:
. niskie zarobki kadry inżynierskiej, wynoszące obecnie ok. 0,9 średnich zarobków robotniczych, nie stanowią dostatecznej motywacji do pracy, szczególnie teraz, gdy wyjście z kryzysu zależy głównie od wzrostu produkcji przemysłowej; dla informacji, w krajach uprzemysłowionych są one 2-3 krotnie wyższe,
. zaktywizowanie pracy kół SNT, jako podstawowych ogniw pracy stowarzyszeniowej,
. podniesienie rangi SNT i NOT przez odpowiednie porozumienia z władzami państwowymi, które m.in. obligowałyby zakłady pracy do włączenia ogniw SNT do rozwiązywania spraw techniki i oceny zawodowej kadry technicznej,
. zmiana rozliczeń finansowych pomiędzy SNT i NOT w celu zmniejszenia sum przekazywanych przez SNT do NOT,
. etyka zawodu technika; wskazano na potrzebę opracowania kodeksu etyki, jednak bez konkretnych sformułowań,
. zmiana regulaminów sądów koleżeńskich w SNT, które mogłyby - na wniosek zarządów kół, oddziałów i zarządów głównych - rozpatrywać postawę zawodową członków SNT, w celu ochrony ich przed niesłusznymi zarzutami oraz w celu wyciągnięcia konsekwencji za postępowanie niezgodne z wiedzą i etyką technika lub inżyniera,
. zniesienie obowiązku uzyskiwania zgody pracodawcy przy podejmowaniu zleceń przez zweryfikowanych rzeczoznawców i tłumaczy.
Obradom plenarnym kongresu, które wypełniły program trzeciego dnia obrad, przewodniczył kolejno: dr inż. K. Krasowski - prezes ROŁ-NOT w Łodzi, wiceprzewodniczący ZG SITK, mgr inż. A. Mazur - wiceprezes NOT, prezes SITPChem.
Sprawozdania z przebiegu obrad zespołów problemowych złożyli kolejno:
I - przewodniczący prof. R. Fąfara,
II - przewodniczący prof. T. Bełdowski,
III - z upoważnienia przewodniczącego prof. Z. Drzymała,
IV - przewodniczący prof. J. Kaczmarek,
V - przewodniczący mgr inż. W. Swiądrowski,
VI - przewodniczący prof. M. Roman,
VII - przewodniczący mgr inż. W. Góralczyk,
Następnie sprawozdanie z prac Zespołu ds. Uchwały Generalnej złożył jego przewodniczący prof B. Paszkowski, referując nowy projekt Uchwały Generalnej Kongresu, który został opracowany w wyniku dyskusji w zespołach problemowych. Pełna zaangażowania dyskusja wykazała konieczność przeredagowania projektu Uchwały Generalnej, gdyż ogólne sformułowania pierwszego projektu wywołały sprzeciw wielu dyskutantów - żądano opracowania nowego projektu, w którym środowisko techniczne naszego kraju przedstawi swoje konkretne, twórcze, zaangażowane, ale krytyczne stanowisko w zasadniczych dla tego środowiska sprawach, tj.:
. roli i zadań techników w okresie kryzysu naszej gospodarki,
. wdrażanej reformy gospodarczej,
. koncepcji Narodowego Planu Społeczno-Gospodarczego,
. roli inżynierów i techników w naszym społeczeństwie,
. ochrony zabytków polskiej techniki,
. działalności wewnątrzstowarzyszeniowej i wewnątrz federacji,
. ciągłości historycznej ruchu zawodowego techników polskich,
. sposobów zapewnienia realizacji postanowień kongresu.
Uchwała Generalna została podjęta przez kongres w wyniku głosowania. Uchwała ta stwierdza między innymi: "środowisko techniczne najczęściej nie było uważane za współpartnera władzy w kształtowaniu czy też opiniowaniu koncepcji rozwoju gospodarki i techniki". Krytycznie jednak stwierdzono, że również środowisko to nie zrobiło tego wszystkiego, co mogłoby zahamować zachodzące zjawisko upadku gospodarczego. Trud podjęcia i realizacji procesów odnowy będzie tylko skuteczny wówczas, kiedy zostaną uwzględnione i docenione uwarunkowania, które dostrzega, i na które wskazuje, środowisko techników polskich. Kluczem do rozwiązania tej sprawy jest właściwa strategia rozwoju techniki, prowadząca do pełnej mobilizacji wszystkich sił wytwórczych, jaki mi dysponuje nasz kraj. Rząd i inne organa admi nistracji państwowej powinny powierzać opracowywanie ekspertyz i opinii między innymi stowarzyszeniom naukowo-technicznym i Komitetom Federacji. Podstawowym obowiązkiem kadry technicznej, biorącej udział w tych pracach, jest ujawnianie wszel kich możliwości gospodarki oraz wskazanie metod ich wykorzystania. Celem prowadzenia właściwej polityki technicznej, stałej aktualizacji strategii roz woju techniki zaproponowano utworzenie silnego organu centralnego dla kontynuacji badań i rozwoju techniki. Organ ten powinien dysponować środkami budżetowymi przeznaczonymi na realizację progra mów rządowych, problemów węzłowych i kontrak tów państwowych oraz związanych z nimi wdrożeń i upowszechnień.
Reforma gospodarcza jest w pełni popierana prze: środowisko techniczne. Wymaga ona jednak pilnego zmodyfikowania i uzupełnienia aktów normatywnycl w zakresie: preferowania wzrostu produkcji, wzrostu wydajności, eliminacji marnotrawstwa, poprawy warunków ekonomicznych i wprowadzenia czynników motywacyjnych pracy.
Stwierdzono, że koncepcje Narodowego Planu Społeczno-Gospodarczego nie spełniły oczekiwań społecznych i budzą poważne zastrzeżenia środowiska technicznego, ponieważ są nadmiernie defensywni i dają za mało nadziei społeczeństwu. Za słabo akcentuje się w nich niezbędne zmiany strukturalni w gospodarce oraz nie uwzględnia się oddziaływania reformy gospodarczej na poprawę sytuacji ekonomicznej przez zwymiarowane mechanizmy pobudzające realizację priorytetowych celów społecznych Uznano za celowe ponowne opracowanie tego dokumentu.
Kongres podkreślił wielką społeczną rolę inżynierów i techników jako twórców środków technicznych, które stanowią bazę techniczną do podnoszenia poziomu materialnego i kulturalnego życia narodu. W tym aspekcie szczególnego znaczenia nabiera potrzeba lepszego wykorzystania polskiej myśli technicznej i rodzimych kadr technicznych. Wymaga to wprowadzenia w życie mechanizmu godziwego wynagradzania inżyniera i technika za pracę. Ważną rolę w realizacji zadań gospodarczych odgrywa przygotowanie i doskonalenie kadr technicznych. W doskonaleniu warsztatu pracy inżynierów i techników ważne miejsce musi zająć wykorzystanie informacji naukowo-technicznej, ekonomicznej i literatury fachowej.
Zabytki techniki są dobrami kultury narodowej, które świadczą o tradycjach rozwoju myśli technicznej i działalności kolejnych pokoleń inżynierów i techników. Z tej racji stowarzyszenia naukowo--techniczne i Naczelna Organizacja Techniczna powinny sprawować nadal patronat społeczny nad ochroną tych zabytków. Kongres poparł ideę społecznego patronatu inżynierów i techników nad odbudową i renowacją między innymi zabytków Krakowa, kopalni soli w Wieliczce i pomnika Staszica w Łodzi.
Obecnie, jak nigdy dotąd, jest potrzebna pełna mobilizacja kadry technicznej, bez względu na różnice światopoglądowe, pochodzenie, poglądy polityczne i przynależność do innych organizacji. Zgodnie z tą zasadą stowarzyszenia chętnie współpracują i współdziałają ze wszystkimi organizacjami społecznymi o charakterze technicznym, ekonomicznym i zawodowym, jeśli tylko przyświeca im dobro gospodarki i ludzi w niej zatrudnionych. Potrzebna jest konsekwentna, prowadzona przez samo środowisko odnowa ruchu społecznego inżynierów i techników. Kongres, jako szczególnie niewłaściwe ocenił - rzadkie, ale zdarzające się w przeszłości - bezkrytyczne popieranie przez niektóre ogniwa organizacyjne niesłusznych decyzji władz, a także udział ich w formułowaniu i akceptacji wadliwych programów oraz zamierzeń. Skrytykowano także nadmiernie sformalizowane i scentralizowane działanie etatowego aparatu organizacyjnego oraz brak zdecydowanej ochrony inżynierów i techników zatrudnionych w gospodarce narodowej przed konsekwencjami przeciwstawiania się ich poleceniom i decyzjom niesłusznym z punktu widzenia etyki zawodowej. Niedostateczna była dotychczas troska stowarzyszeń naukowo-technicznych o dobro i aktywne działanie podstawowych ogniw organizacyjnych, jakimi są koła zakładowe. Od nich oczekuje się obecnie aktywnego działania i czynnego włączenia się w życie zakładów pracy. Członkowie kół powinni zgłaszać się do prac organizacyjnych i do współpracy z samorządami pracowniczymi przedsiębiorstw, jak również w ogniwach tworzonego obecnie Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego.
Pierwszy Zjazd Techników odbył się w Krakowie w 1882 r. Uczestnicy Kongresu Techników Polskich uznali się za kontynuatorów tradycji ruchu społecznego techników istniejącego od 100 lat na terenach Polski. Z tego powodu uznano, że obecny kongres należy uznać za kolejny XX Kongres Techników Polskich i zachować tę numerację na przyszłość.
Udział środowiska technicznego w życiu gospodarczym kraju będzie zależeć od pełnej realizacji postanowień przyjętej Uchwały Generalnej i wcześniej omówionych uchwał siedmiu zespołów problemowych, stanowiących integralną całość. Uczestnicy kongresu uznali za konieczne systematyczne kontrolowanie realizacji przyjętych postanowień. W tym celu kongres zwrócił się do Rady Głównej Naczelnej Organizacji Technicznej z prośbą o powołanie Społecznego Komitetu do stałego nadzoru realizacji uchwały, a następnie oceny jej realizacji, nie później niż do połowy 1984 r. W składzie tego komitetu powinni znaleźć się przedstawiciele stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz eksperci z właściwych środowisk. Komitet będzie inicjować opracowywanie dokumentów formalno-prawnych usprawniających realizację .uchwały. Dla pomyślnej realizacji Uchwały Generalnej nieodzowne jest twórcze działanie wszystkich inżynierów i techników polskich.
W dyskusji plenarnej trzeciego dnia kongresu wystąpiło 11 mówców, w tym mgr inż. Zbigniew Sza-łajda - wiceprezes Rady Ministrów oraz, między innymi, koleżanka Danuta Rzeźnik - delegatka SITK z Oddziału SITK w Łodzi, która omówiła węzłowe problemy transportu na tle trzyletniego planu przywracania równownowagi ekonomicznej.
Na zakończenie obrad zabrał głos prezes NOT - dr inż. A. Kopeć, który podkreślił, że realizm myślenia, a jednocześnie patriotyzm i pełne zaangażowanie delegatów na XX KTP w sprawy zasadnicze dla naszej Ojczyzny znalazły odbicie w Uchwale Generalnej, jak również w integralnej części tej uchwały - siedmiu uchwałach zespołów problemowych.
Reprezentanci środowisk technicznych - delegaci na XX/VIII KTP - świadomi swej odpowiedzialności służenia jak najlepiej Ojczyźnie i Narodowi poparli ideę porozumienia narodowego oraz zadeklarowali czynne poparcie dla Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego.
Uczestnicy XX/VIII KTP potwierdzili, iż chcą być Ojczyźnie i Narodowi użyteczni.

doc. dr inż. L. Nowosielski dr inż. A. Gołaszewski